Font Size

SCREEN

Profile

Layout

Menu Style

Cpanel

Prva diplomatija


Prije nego što se osvrnemo na lekciju o profesionalnom novinarstvu koju je crnogorska ambasada u Londonu održala poznatoj medijskoj kući Bi-Bi-Si, podsjetimo da ovih dana Velika Britanija proslavlja značajan praznik. Britanci obilježavaju dijamantski jubilej kraljice Elizabete II, koja je prije tačno šezdeset godina došla na britanski tron.

Te 1952. godine lider laburista Klement Atli je rekao: „Nadamo se da će kraljevstvo Elizabete II označiti slavni period naše zemlje kao što je bilo slavno razodoblje i Elizabete I.

Naime, Elizabeta I, kćerka strašnog Henrija VIII, vladala je 45 godina između 1558. i 1603 godine u vremenu slavnih ličnosti poput Šekspira i Bejkona, ali i borbe sa „nepobjedivom španskom armadom”. Britanci obilježavaju dijamantski jubilej kraljice Elizabete II, koja je prije tačno šezdeset godina došla na britanski tron. Te 1952. godine lider laburista Klement Atli je rekao: „Nadamo se da će kraljevstvo Elizabete II označiti slavni period naše zemlje kao što je bilo slavno razodoblje i Elizabete R. Naime, Elizabeta I, kćerka strašnog Henrija VIII, vladala je 45 godina između 1558. i 1603 godine u vremenu slavnih ličnosti poput Šekpsira i Bejkona, ali i borbe sa „nepobjedivom španskom armadom”.

U kulturnom smislu, epoha Elizabete I se identifikuje sa Šekspirom, dok kulturnu paradigmu vremena Elizabete II vjerovatno čine Bitlsi. Ostavljamo fascinantnost paralela jedne velike istorije i kulture završavajući time i naš skroman omaž sadašnjoj engleskoj kraljici, koja svojom diskretnom harizmom simbolizuje nacionalni identitet i istorijsku tradiciju Velike Britanije. Uz izvinjenje čitaocima zbog mogućeg pada teme, prelazimo na jedan neobičan čin koji se ovih dana dogodio baš u Londonu, a u režiji crnogorske diplomatije. Naime, crnogorska ambasada je protestovala kod Bi-Bi-Sija zbog navoda iznesenih u televizijskoj emisiji o stanju u crnogorskom društvu, o bivšem premijeru Đukanoviću i podgoričkoj Prvoj banci. (Treba li podsjećati da je BiBi-Si jedna druga velika tradicija britanske istorije; osnovan je 1922 godine, a po nezavisnosti, profesionalnosti i širini difuzije i danas se smatra najcjenjenijom medijskom kućom u svijetu).

U opširnom protestu, ambasada u Londonu traži, kako čitamo u crnogorskoj štampi, ne samo objavljivanje njenog reagovanja, već i da bude obaviještena o razlozima za „ovako neprofesionalno ponašanje“. Samo je nedostajalo da crnogorska ambasada preporuči redakciji Bi-Bi-Sija odlazak na kurs profesionalizma u crnogorskoj državnoj televiziji ili da makar prošire svoje profesionalne vidike obaveznim čitanjem šovinističko-fašisoidnog dokumenta, zapravo preciznog priručnika za medije, koji je izašao iz crnogorskog MIP-a pod naslovom „Medijska analiza“. Možda Bi-Bi-Si treba da zatraži savjete o unutrašnjoj organizaciji medija od aktuelnog crnogorskog ministra inostranih poslova, koji je, prema nikada demantovanim javnim tvrdnjama, jedno vrijeme (pre)uređivao glasilo tajne policije „Re(Publika)“.Možemo samo zamisliti autoritet tog ministarstva koje (preko ambasade) još traži od Bi-Bi-Sija „razloge za neprofesionalno ponašanje“. Mislimo li stvarno da samo mi znamo nivo i profile nekih tragikomičnih likova koji, nažalost, predstavljaju institucije crnogorske države ili i poneko vani nešto zna o svemu tome? Zato se plašim da će se u BiBi-Siju i drugdje smijati povodom protesta ambasade, koji će ipak otići u istoriju kao dirljiva manifestacija odanosti crnogorskih diplomata vrhu vlasti i Prvoj banci.

I u ambasadama Sjeverne Koreje vjerovatno su shvatili da je ovakav vid djelovanja kontraproduktivan za ugled zemlje koju predstavljaju. Diplomate danas imaju mnoge druge mogućnosti zastupanja interese svoje zemlje i doprinosa njenom ugledu u inostranstvu. A da bi to postigli, pored lične kompetentnosti, uslov svih uslova je njihova mentalna sposobnost da razlikuju interese zemlje od interesa ličnosti na vlasti. Karakteristično je da su ovakvi nastupi crnogorskog ministarstva i ambasada, u kojima se sa puno patosa navodno brani „dostojanstvo države“, uvijek u vezi sa Milom Đukanovićem i njegovom užim krugom. Dovoljna je i fusnota sa njegovim imenom u poznatom kontekstu da bi krenula „borba za dostojanstvo države“. Jedan bivši ministar inostranih poslova je uz memorandume i pečate crnogorskog ministarstva svojevremeno pisao proteste italijanskom MIP-u zato što tužilaštvo u toj zemlji uznemirava Mila Đukanovića istragom o međunarodnom švercu i mafijaškom udruživanju. I tamo su se smijali, pitajući se da li se radi o propagandnoj operaciji za domaću upotrebu ili u Crnoj Gori stvarno ne znaju da je pravosuđe nezavisno.

U suštini, nastavlja se ista metodologija, sa nešto izmijenjenim izvođačima. U obraćanju ambasadora u Londonu navodi se i da su autori emisije emitovane na Bi-Bi-Siju kršili Zakon o bankama. Ambasador stvarno smatra da je u konkretnom slučaju loša slika o zemlji stvorena zbog novinarskog „kršenja zakona o bankama“, a ne zbog kršenja zakona u samoj banci od strane njenih vlasnika!? Zanimljivo je i da ambasada u istom obraćanju navodi da se britanski istraživački tim isključivo oslanjao na informacije dobijene od organizatora antivladinih protesta u Podgorici. Kako ambasada u Londonu to zna? Zvanične državno-obavještajne službe se do sada nijesu javno oglašavale takvom tvrdnjom. Da li se ambasada u Londonu bavi unapređivanjem britansko-crnogorskih odnosa ili prati komunikaciju organizatora protesta u Podgorici?Ukratko, još jedna provincijski režirana kontraprodukgivna predstava zarobljene države, ovoga puta sa „Prvom diplomatijom“ u glavnoj ulozi.